پلتفرم چیست؟ بررسی کامل اجزا، کاربردها و نمونه‌های واقعی

راهنمای مطالعه

پلتفرم به بستری گفته می‌شود که چند گروه کاربر را به هم وصل می‌کند تا بتوانند با هم تعامل داشته باشند. پلتفرم معمولاً به‌طور مستقیم کالا یا خدمتی ارائه نمی‌دهد و فقط شرایط این ارتباط را آماده می‌کند. نقش این بستر، فراهم‌کردن ابزارها و قوانین لازم برای ارتباط بین کاربران است. بسیاری از سرویس‌های پرکاربرد مانند دیوار، اسنپ و اینستاگرام بر اساس همین مدل کار می‌کنند. در این مطلب، خیلی دقیق بررسی می‌کنیم که معادل فارسی پلتفرم چیست و همچنین، اجزای اصلی، نمونه‌ها و تفاوت آن با اپلیکیشن و وب‌سایت‌ها را بررسی می‌کنیم.

معنی پلتفرم چیست؟

پلتفرم بستری است که امکان ارتباط و تعامل بین چند گروه مختلف از کاربران را فراهم می‌کند. در این بستر، افراد یا کسب‌وکارها می‌توانند به‌صورت مستقیم با یکدیگر تبادل کالا، خدمت یا اطلاعات داشته باشند. پلتفرم، معمولا تولیدکننده یا فروشنده نیست؛ بلکه فقط شرایط لازم برای این ارتباط را ایجاد می‌کند. نقش اصلی پلتفرم، فراهم‌کردن زیرساخت، تعیین قوانین و ساده‌سازی روند تعامل بین کاربران است.

اگر بخواهیم ارتباط آن را با معنی پورتال بررسی کنیم، پورتال به درگاهی گفته می‌شود که دسترسی کاربران را به مجموعه‌ای از خدمات، اطلاعات یا بخش‌های مختلف در یک نقطه واحد فراهم می‌کند. هدف اصلی پورتال، سامان‌دهی دسترسی و متمرکز کردن مسیر ورود کاربران است.

پلتفرم‌ها نیز از این نظر شباهت زیادی به پورتال دارند؛ زیرا به‌عنوان نقطه ورود کاربران عمل کرده و امکان دسترسی به امکانات مختلف را فراهم می‌کنند. البته پلتفرم فقط محل دسترسی نیست؛ بلکه محیطی است که تعامل مستقیم میان کاربران در آن شکل می‌گیرد‌.

بررسی دقیق اجزای اصلی پلتفرم‌ها

پلتفرم‌ها اجزای متفاوتی دارند که ارتباط بین کاربران را شکل می‌دهند و مدیریت می‌کنند. اگر این اجزا وجود نداشته باشند، آن بستر فقط یک سایت یا اپلیکیشن معمولی است. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری دارد که کاربران از طریق تبلیغات سوشال مدیا وارد پلتفرم شوند. در این حالت، افراد با هدف‌ها و نقش‌های متفاوت وارد بستر می‌شوند و باید یک ساختار مشخص برای ارتباط بین آن‌ها وجود داشته باشد. اجزای اصلی پلتفرم شامل موارد زیر است:

• گروه‌های مختلف کاربران: پلتفرم‌ها معمولا چند گروه کاربر دارند که با هم در ارتباط هستند؛ مانند خریدار و فروشنده یا ارائه‌دهنده و دریافت‌کننده خدمت.
• امکانات و ابزارهای ارتباطی: بخش‌ها و ابزارهایی که به کاربران اجازه می‌دهند یکدیگر را پیدا کنند، با هم ارتباط بگیرند و فعالیت موردنظر مانند جست‌وجو، پیام‌رسانی یا پرداخت را انجام دهند.
• قوانین و چارچوب استفاده: مجموعه‌ای از قواعد که مشخص می‌کنند هر کاربر چه مسئولیتی دارد و تعامل‌ها باید به چه شکلی انجام شوند.
• روش‌های ایجاد ارزش برای کاربران: عواملی که باعث می‌شوند استفاده از پلتفرم برای کاربران مفید باشد؛ مانند کاهش هزینه، صرفه‌جویی در زمان یا دسترسی به انتخاب‌های بیشتر.

در نهایت، وقتی این بخش‌ها کنار هم قرار می‌گیرند، ارتباط بین کاربران ساده‌تر و منظم‌تر می‌شود. این موضوع یکی از مهم‌ترین اصول راه اندازی فروشگاه اینترنتی نیز به شمار می‌رود؛ اگر بخش‌های اصلی به‌درستی کنار هم قرار نگیرند، ارتباط با کاربران و انجام کارها به‌خوبی پیش نمی‌رود.

بررسی تفاوت پلتفرم با وب‌سایت‌ها، اپلیکیشن‌ها و کسب‌وکارهای آنلاین

تفاوت پلتفرم با وب‌سایت‌ها، اپلیکیشن‌ها و کسب‌وکارهای آنلاین در نحوه ایجاد ارزش در آن‌ها است. اگر بدانید دقیقا وب سایت چیست و انواع آن را بشناسید، بهتر این تفاوت را درک خواهید کرد. در وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌های معمولی، صاحب سایت یا کسب‌وکار محصول، خدمت یا محتوا را ارائه می‌دهد و کاربر فقط از آن استفاده می‌کند؛ یعنی ارتباط اصلی بین کاربر و همان کسب‌وکار شکل می‌گیرد.

در کسب‌وکارهای آنلاین نیز معمولا همین الگو دیده می‌شود. یک شرکت، کالا یا خدمت خود را عرضه می‌کند و کاربران فقط خریدار یا دریافت‌کننده هستند. کاربران با هم ارتباطی ندارند و فعالیت آن‌ها به یک طرف محدود می‌شود. 

در مقابل، پلتفرم خودش ارائه‌دهنده اصلی نیست، بلکه فضایی را ایجاد می‌کند تا کاربران مختلف بتوانند با یکدیگر تعامل داشته باشند. در این مدل، ارزش واقعی توسط کاربران ساخته می‌شود و پلتفرم نقش تسهیل‌گر را دارد.

نمونه‌های روزمره پلتفرم در فضای دیجیتال ایران

در فضای دیجیتال ایران، پلتفرم‌های مختلفی وجود دارند که هرکدام، گروه‌های مختلفی از کاربران را به هم وصل می‌کنند. در ادامه با چند گزینه از این موارد آشنا می‌شوید.

• دیوار: در این پلتفرم، افراد عادی می‌توانند کالا یا خدمات خود را آگهی کنند و خریداران نیز مستقیما با آن‌ها تماس بگیرند. 
• اسنپ: این بستر راننده‌ها و مسافرها را به هم وصل می‌کند. خود اسنپ خدمات حمل‌ونقل را ارائه نمی‌دهد، بلکه شرایطی را ایجاد می‌کند تا راننده و مسافر بتوانند همدیگر را پیدا کنند.
• پنل پیامک: در این فضا، خود پنل، فرستنده یا گیرنده پیام نیست، بلکه امکان ارسال و مدیریت پیامک بین کسب‌وکار و کاربران را فراهم می‌کند. کسب‌وکارها از وب سرویس sms برای اطلاع‌رسانی، پیگیری سفارش یا ارتباط با مشتریان استفاده می‌کنند.
• شیپور: شیپور محیطی شبیه به دیوار دارد و به کاربران اجازه می‌دهد آگهی ثبت کنند. ارتباط و معامله به‌طور مستقیم بین کاربران انجام می‌شود و شیپور وظیفه نمایش آگهی و ارتباط اولیه را برعهده دارد.
• اینستاگرام: کاربران در اینستاگرام محتوا منتشر کرده و با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک از این فضا برای ارتباط مستقیم با مشتری‌ها استفاده می‌کنند.

در همه این نمونه‌ها، بستر نقش وصل‌کننده را دارد و کاربران فعالیت اصلی را انجام می‌دهند. برخی از پلتفرم‌ها به‌طورمستقیم کاربران را به هم وصل می‌کنند و برخی دیگر مانند شاپیفای ابزار لازم را برای فعالیت آنلاین در اختیار کسب‌وکارها می‌گذارند. برای نمونه، وقتی صحبت از این می‌شود که  shopify چیست، منظور بستری است که امکان راه‌اندازی و مدیریت فروشگاه اینترنتی را فراهم می‌کند، بدون اینکه خود فروشنده باشد.

استفاده از پنل پیامکی فراز برای ارتباط مؤثر با کاربران

در این مطلب بررسی کردیم که پلتفرم به چه معناست و با نمونه‌های واقعی آن نیز آشنا شدید. اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم «تجارت آنلاین چیست؟» بخش زیادی از پاسخ آن به همین پلتفرم‌ها برمی‌گردد؛ بسترهایی که ارتباط بین کاربران و کسب‌وکارها را ممکن می‌کنند. پنل پیامکی نیز همین نقش را دارد و به کسب‌وکارها کمک می‌کند که ارتباط مستقیم و سریع‌تری با مخاطبان خود داشته باشند.

اگر به دنبال راهی هستید که اطلاع‌رسانی، پیگیری سفارش یا ارتباط با مشتریان را آسان‌تر انجام دهید، بهترین و کم‌هزینه‌ترین راه، استفاده از پنل پیامکی است. فراز اس‌ام‌اس این امکان را در اختیار شما می‌گذارد تا بدون پیچیدگی، پیام‌های خود را به‌موقع و هدفمند ارسال کنید. برای دریافت اطلاعات بیشتر و استفاده از خدمات، با کارشناسان ما در مجموعه فراز اس ام اس در ارتباط باشید.